 |
          |
Spółdzielnia
socjalna ART MIXER
„…sądzę, że będzie się zajmował:
rozrywką, kulturą, sztuką.” Wielobranżowa
Artystyczna Spółdzielnia Socjalna ART MIXER w Pile. Planujemy
następujące formy działalności: · agencja
wydawniczo - reklamowa · biuro
projektowe · szkoła taŃca · teatr
awangardy i rozmaitoŚci · agencja
fotografii · Średnia
poligrafia · laboratorium
muzyczne · produkcja
dziwnej odzieży · produkcja
biżuterii · reKODZIEŁO
ARTYSTYCZNE Jakby co, to ślij
maila na adres: artmixer@wp.pl Istota spółdzielni socjalnych. 1. Ekonomia społeczna. 1a. Co to jest spółdzielnia 2. Czym tak naprawdę jest spółdzielnia socjalna. 3. Kto może utworzyć spółdzielnię socjalną. 4. Kto może zostać członkiem spółdzielni. 5. Spółdzielnia socjalna - firmą spółdzielczą. 6. Podstawy prawne działania spółdzielni socjalnych. II. Zakładamy spółdzielnię. 1. Podjęcie decyzji. 2. Napisanie statutu. 3. Zwołanie Walnego Zgromadzenia członków spółdzielni. 4. Wybór władz spółdzielni. 5. Złożenie wniosku o zarejestrowanie spółdzielni do Krajowego Rejestru Sądowego. 6. Nabycie osobowości prawnej. 7. ZUS i Urząd Skarbowy. 8. Wsparcie finansowe. 9. Różnice między spółdzielnią socjalną a tradycyjną firmą. 10. Likwidacja spółdzielni. 11. Plusy i minusy spółdzielni socjalnej. III. Dokumenty potrzebne do założenia i zarejestrowania Spółdzielni Socjalnej. I. Istota spółdzielni socjalnych 1. Ekonomia społeczna
Podstawową ideą ekonomii społecznej jest zmiana podejścia w relacjach między dwoma kategoriami ekonomicznymi, jakimi są „praca" oraz „zasiłek". Wprowadzenie mechanizmów ekonomii społecznej zmierza do odwrócenia relacji: „brak pracy - zasiłek" na „praca zamiast zasiłku". Ekonomia społeczna to wyodrębniany ze względu na swą specyfikę sektor gospodarki, w którym w sposób unikatowy kojarzona jest działalność gospodarcza z celami społecznymi. Ekonomia społeczna z założenia opiera się na tworzeniu przedsiębiorstw społecznych, wskazując jak ważnym celem jest utrzymanie miejsc pracy oraz świadczenie usług na rzecz lokalnej społeczności. Przedsiębiorstwo społeczne to działalność gospodarcza, która wyznacza sobie cele ściśle społeczne i która inwestuje nadwyżki zależnie od tych celów w działalność statutową lub we wspólnotę, zamiast kierować się potrzebą osiągania maksymalnego zysku na rzecz akcjonariuszy lub właścicieli. Elementem sektora ekonomii społecznej jest nowa instytucja na rynku pracy pod nazwą „spółdzielnia socjalna”.
1a. Co to jest spółdzielnia
Spółdzielnia jest autonomicznym zrzeszeniem osób, które zjednoczyły się dobrowolnie w celu zaspokojenia swoich wspólnych aspiracji i potrzeb ekonomicznych, społecznych i kulturalnych poprzez współposiadane i demokratycznie kontrolowane przedsiębiorstwo. Deklaracja Spółdzielczej Tożsamości Międzynarodowego Związku Spółdzielczego Międzynarodowy Ruch Spółdzielczy wypracował międzynarodowe zasady, za pomocą których spółdzielnie wprowadzają swoje wartości do praktyki. 1. Zasada dobrowolnego i otwartego członkostwa
Spółdzielnie są organizacjami dobrowolnymi, otwartymi dla wszystkich osób, które są zdolne do korzystania z ich usług oraz gotowe są ponosić związaną z członkostwem odpowiedzialność, bez jakiejkolwiek dyskryminacji z powodu różnicy płci, społecznej, rasowej, politycznej czy religijnej. 2. Zasada demokratycznej kontroli członkowskiej Spółdzielnie są demokratycznymi organizacjami kontrolowanymi przez swoich członków, którzy aktywnie uczestniczą w określaniu swojej polityki i podejmowaniu decyzji. Mężczyźni i kobiety pełniący funkcje przedstawicielskie z wyboru są odpowiedzialni wobec członków. W spółdzielniach szczebla podstawowego członkowie mają równe prawa głosu (jeden członek – jeden głos), zaś spółdzielnie innych szczebli również zorganizowane są w sposób demokratyczny. 3. Zasada ekonomicznego uczestnictwa członków Członkowie uczestniczą w sposób sprawiedliwy w tworzeniu kapitału swojej spółdzielni i demokratycznie go kontrolują. Co najmniej część tego kapitału jest zazwyczaj wspólną własnością spółdzielni. Jeśli członkowie otrzymują jakąś rekompensatę od kapitału wniesionego jako warunek członkostwa, jest ona zazwyczaj ograniczona. Członkowie przeznaczają nadwyżki na jeden lub wszystkie z następujących celów: na rozwój swojej spółdzielni, jeśli to możliwe poprzez stworzenie funduszu rezerwowego, z którego przynajmniej część powinna być niepodzielna; na korzyści dla członków proporcjonalnie do ich transakcji ze spółdzielnią; na wspieranie innych dziedzin działalności zaaprobowanych przez członków. 4. Zasada autonomii i niezależności Spółdzielnie są autonomicznymi organizacjami wzajemnej pomocy kontrolowanymi przez swoich członków. Jeśli zawierają porozumienia z innymi organizacjami, włączając w to rządy lub pozyskują swój kapitał z zewnętrznych źródeł, to czynią to tylko na warunkach zapewniających demokratyczną kontrolę przez swoich członków oraz zachowanie swojej spółdzielczej autonomii. 5. Zasada kształcenia, szkolenia, informacji Spółdzielnie zapewniają możliwość kształcenia i szkolenia swoim członkom, osobom pełniącym funkcje przedstawicielskie z wyboru, menedżerom i pracownikom tak, aby mogli oni efektywnie przyczynić się do rozwoju swoich spółdzielni. Informują one ogół społeczeństwa, a zwłaszcza młodzież i osoby kształtujące opinię społeczną, o istocie spółdzielczości i korzyściach z nią związanych. 6. Zasada współpracy między spółdzielniami Spółdzielnie w najbardziej efektywny sposób służą swoim członkom i umacniają ruch spółdzielczy poprzez współpracę w ramach struktur lokalnych, krajowych, regionalnych i międzynarodowych. 7. Zasada troski o społeczność lokalną
Spółdzielnie pracują na rzecz właściwego rozwoju społeczności lokalnych, w których działają poprzez prowadzenie polityki zaaprobowanej przez swoich członków. Wypracowane dziś definicje, zasady, ramy prawne, w tym projekt ustawy o spółdzielniach socjalnych przyjęty przez rząd w dniu 8 lutego 2005 roku, nawiązują do pierwotnej idei i wspólnotowego charakteru spółdzielni sformułowanych prosto przez F. W. Raiffeisena*: „Spółdzielnie powinny obejmować niewielką liczbę dobrze znających się osób, darzących się zaufaniem.” osoby bezrobotne w rozumieniu art.2 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy; osoby, o których mowa w ustawie o zatrudnieniu socjalnym osoby bezdomne, osoby uzależnione od alkoholu po zakończonym programie psychoterapii, osoby uzależnione od narkotyków lub innych środków odurzających po zakończeniu programu terapeutycznego, osoby chore psychicznie, osoby zwalniane z zakładów karnych, w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, uchodźcy realizujący indywidualny program integracji w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej; osoby niepełnosprawne w rozumieniu art. 2 pkt.2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. A co to jest spółdzielnia socjalna? Spółdzielnia socjalna jest to spółdzielnia, której założycielami i członkami mogą być: Uwaga Założyciele spółdzielni, spełniający wymienione kryteria muszą posiadać pełną zdolność do czynności prawnych, tzn. zdolność do samodzielnego kształtowania swojej sytuacji prawnej poprzez dokonywanie czynności prawnych, np. przez zawieranie umów. Osoby chcące założyć spółdzielnię socjalną muszą posiadać zaświadczenia, które wydają: - dla osób bezrobotnych - Powiatowy Urząd Pracy - dla osób niepełnosprawnych – Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR) - dla pozostałych – Centrum Integracji Społecznej (CIS)* Przedmiotem działalności spółdzielni socjalnej jest prowadzenie wspólnego przedsiębiorstwa w oparciu o osobistą pracę członków (art. 2.1 projektu ustawy o spółdzielniach socjalnych). Projekt ustawy przewiduje, że liczba założycieli spółdzielni socjalnej nie może być mniejsza niż pięć i większa niż pięćdziesiąt członków (art.5.1), za wyjątkiem spółdzielni powstałej w wyniku przekształcenia spółdzielni inwalidów lub spółdzielni niewidomych. Plusy i minusy spółdzielni socjalnych
Plusy: 1) możliwość utworzenia kapitału początkowego przez członków założycieli ze środków Funduszu Pracy (środki do 300% przeciętnego wynagrodzenia, tj. 7 216, 38 zł); 2) wsparcie kapitału początkowego spółdzielni przez nowych, przystępujących do niej członków ze środków Funduszu Pracy (środki do 200% przeciętnego wynagrodzenia, tj. 4 810, 92 zł); 3) zwolnienie z opłat sądowych przy wniosku o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), opublikowania ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym; propozycja art.6 ust.3; 4) ulgi w zakresie opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe ( propozycja art. 11 ust.3; analogia do art. 17 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 roku o zatrudnianiu socjalnym, z wyjątkiem sytuacji związanych z przekształceniem się spółdzielni inwalidów i spółdzielni niewidomych); 5) możliwość uczestniczenia w otwartym konkursie ofert na realizację zadań na rzecz administracji publicznej. Minusy: 1) 20%-owy limit członkostwa dla osób, które posiadają inne kwalifikacje niż „podstawowi” członkowie, a które są niezbędne dla funkcjonowania spółdzielni socjalnej (propozycja art.5 ust.6); 2) podział środków i majątku likwidowanej spółdzielni socjalnej; przewiduje się, że tylko część majątku spółdzielni (nie więcej niż 20%) podczas likwidacji może być przekazana członkom spółdzielni; pozostała większość przechodzi na Fundusz Pracy; 3) ograniczenia w dysponowaniu nadwyżką bilansową; członkowie spółdzielni socjalnej nie mogą w sposób dowolny dysponować tą nadwyżką; projekt ustawy określa limity przeznaczania nadwyżki na podstawowe cele spółdzielni – fundusz zasobowy oraz działalność społeczną i oświatowo – kulturalną; (propozycja art. 10 ust.1 – nadwyżka bilansowa przeznaczana na: a) zwiększenie funduszu zasobowego – nie mniej niż 40%; b) cele związane z działalnością reintegracji społecznej i zawodowej, kulturalną oraz oświatową - nie mniej niż 40%). 4) konieczność prowadzenia ksiąg rachunkowych w zakresie tzw. „pełnej księgowości”, wynikająca z ustawy o rachunkowości; ten wymóg wykracza poza kompetencje potencjalnych członków – założycieli i może w znacznym stopniu wręcz ograniczyć ich autonomię. Oczywiście stanowi dodatkowa barierę finansową. Podstawowe akty prawne związane z tworzeniem i funkcjonowaniem spółdzielni Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym Projekt ustawy o spółdzielniach socjalnych Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i wolontariacie Ustawa z dnia 19 listopada 1999 Prawo działalności gospodarczej Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 października 2004 r. w sprawie wzorów dokumentów niezbędnych do utworzenia spółdzielni socjalnej (Dz. U. Nr 240, poz. 2412) Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 grudnia 2003 r. w sprawie wzoru wniosków o zwrot opłacanych składek oraz trybu dokonywania ich zwrotu (Dz. U. z dnia 12 stycznia 2004) Krok po kroku.... Jak założyć spółdzielnię... Aktualnie przewiduje się dwa sposoby – tryby utworzenia spółdzielni socjalnej: 1) tryb indywidualny: założycielami są osoby bezrobotne, niepełnosprawne i inne spełniające warunki ustawy; 2) tryb zinstytucjonalizowany: za pośrednictwem i przy pomocy Centrum Integracji Społecznej oraz poprzez przekształcenie Spółdzielni Inwalidów lub Spółdzielni Niewidomych. krok 1 Decyzja
Krok z pewnością najtrudniejszy... Spółdzielnie socjalne są dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym z racji długotrwałego bezrobocia, niepełnosprawności, bezdomności, zaburzeń psychicznych, dla byłych więźniów itd. Dla tych kategorii osób spółdzielnia ma stanowić nową szansę osiągnięcia autonomii nie tylko ekonomicznej, ale także społecznej i kulturalnej. Założycielami spółdzielni są właśnie ONI; to oni tworzą zarząd, podejmują decyzje, biorą na siebie ryzyko. A jak się nie uda? Będzie kolejne życiowe niepowodzenie... Czy to możliwe? Czy to realne? Czy to jest odpowiedzialne? Na te pytania trzeba odpowiedzieć. Jeśli odpowiedź ma być twierdząca, trzeba zapewnić inicjatywie maksymalne bezpieczeństwo ekonomiczne, organizacyjne i społeczne. Wydaje się, że przedsięwzięcie może być realne jedynie przy działającej w tym zakresie organizacji pozarządowej, która ma już własne doświadczenia i osiągnęła wiarygodność społeczną. Przy takim założeniu decyzja osobista członka – założyciela spółdzielni może i powinna być podejmowana równolegle z decyzją władz organizacji partnerskiej. Takie rozwiązanie jest bliskie trybowi zakładania spółdzielni przy pomocy Centrów Integracji Społecznej, których na razie jest w Polsce kilka i o ich doświadczeniach jeszcze za wcześnie mówić... Tworząc spółdzielnię wspieraną przez istniejącą organizację pozarządową, należy jasno określić wzajemne prawa i zobowiązania, zakres wsparcia, warunki współpracy itd., zapewnić z jednej strony osłonę „parasolową” i bezpieczeństwo, ale z drugiej strony autonomię nowo powstałego podmiotu. Jeśli: - zapewnimy sobie współpracę z właściwym Urzędem Pracy; - podejmiemy decyzję dotycząca charakteru spółdzielni (produkcyjna? usługowa? itp.) - mamy pomysł na działalność; - posiadamy biznes plan; - przyjęliśmy strategię działania; możemy przejść do kroku 2. krok 2 Przygotowanie statutu. Statut jest podstawowym aktem prawnym spółdzielni regulującym całokształt jej struktury organizacyjnej, określającym charakter spółdzielni, prawa i obowiązki członków, kompetencje organów, tryb podejmowania decyzji oraz wszystkie inne kwestie prawidłowego funkcjonowania spółdzielni. W chwili obecnej ustawą określającą ramy spółdzielni socjalnej i stanowiącą podstawę do jej rejestracji jest Prawo Spółdzielcze z dnia 16. XI 1982. Najlepiej zlecić pisanie statutu prawnikowi (prawdopodobnie już zaczynamy ponosić koszty...), któremu przekazujemy własna wizję funkcjonowania spółdzielni.
krok 3 Walne Zebranie Walne Zebranie to najważniejszy decyzyjny organ spółdzielni. W tym wypadku jest to Zebranie Założycielskie. W Zebraniu uczestniczą wszyscy członkowie – założyciele spółdzielni. W trakcie Walnego Zebrania założyciele podejmują następujące decyzje w formie uchwał: o powołaniu spółdzielni socjalnej, z podaniem nazwy, adresu siedziby, składu zarządu, numerów PESEL; o przyjęciu statutu, pod którym składają podpisy członkowie – założyciele; o powołaniu Zarządu w składzie: ... ; o powołaniu Rady Nadzorczej w składzie: .... – w przypadku, gdy liczba członków jest większa od 15. Gdy liczba członków jest mniejsza, prawo kontroli spółdzielni przysługuje każdemu członkowi. Walne Zebranie jest protokołowane, a protokół podpisany przez protokolanta i Przewodniczącego zebrania. Uzupełniamy dokumenty : - o złożone przez założycieli zaświadczenia potwierdzające posiadanie uprawnień do bycia członkiem spółdzielni socjalnej; - o listę obecności wraz z adresami członków – założycieli i ich oryginalnym podpisami. krok 4 Rejestracja
Spółdzielnia socjalna podlega obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Należy wypełnić następujące formularze: KRS – W5 – wniosek o rejestrację podmiotu w rejestrze przedsiębiorców; KRS – WK – Organy podmiotu / wspólnicy uprawnieni do reprezentowania spółki); KRS – WM – Przedmiot działania; Wypełnione formularze wraz z załącznikami: - protokołem z Zebrania Walnego; - listą obecności; - uchwałą Walnego Zebrania o powołaniu spółdzielni; - uchwałą o przyjęciu statutu wraz ze statutem; - zaświadczeniami wymaganymi przez Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 października 2004 w sprawie wzorów dokumentów niezbędnych do utworzenia spółdzielni socjalnej; Uwaga: Trzeba zapłacić za wpis do rejestru przedsiębiorców (1000, 00 zł) oraz za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (500, 00 zł). Niestety, to jeszcze może nie być koniec... Jest bardzo prawdopodobne, że Sąd będzie dodatkowo wzywał o uzupełnienia, wyjaśnienia, dopracowania itp. ... Trzeba więc uzbroić się w cierpliwość. Jeśli Sąd zarejestruje Spółdzielnię i otrzymacie Postanowienie oraz Odpis Aktualny z Rejestru Przedsiębiorców, to możecie zrobić... krok 5 Rozpoczęcie działalności W tym celu należy zgłosić Spółdzielnię do kolejnych rejestrów: w Wojewódzkim Urzędzie§ Statystycznym przy ul. Leszczyńskiego 48 w Lublinie uzyskać numer REGON; we właściwym Urzędzie Skarbowym uzyskać numer identyfikacji podatkowej (NIP); w ciągu 7 dni od zatrudnienia pierwszego pracownika zgłosić trzeba§ spółdzielnię w ZUS jako płatnika składek; Jednocześnie... otwieramy rachunek bankowy (o rachunku informujemy ZUS i Urząd Skarbowy); zakupujemy pieczęcie firmowe z nazwą spółdzielni, adresem oraz numerem NIP i REGON; działalność gospodarczą spółdzielnia musi prowadzić w sposób określony w ustawie Prawo działalności gospodarczej z dnia 19 listopada 1999, spełniając warunki związane z ochroną życia i zdrowia ludzkiego, przepisów budowlanych, sanitarnych, przeciwpożarowych i ochrony środowiska; miejsce wykonywania działalności gospodarzącej należy zgłosić do Państwowej Inspekcji Pracy i zatrudnić pracowników zgodnie z wymogami Kodeksu Pracy; 2. Czym tak naprawdę jest spółdzielnia socjalna
Spółdzielnie socjalne nastawiają się na pomoc osobom, które napotykają na trudności w znalezieniu pracy. Są to np. ludzie młodzi, ale także osoby mające kłopoty z integracją z resztą społeczeństwa, a więc długotrwale pozostające bez pracy, osoby niepełnosprawne, byli więźniowie i osoby, które były kiedyś uzależnione od narkotyków czy alkoholu. SPÓŁDZIELNIA - jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, która w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. Przedmiotem działalności spółdzielni socjalnej jest prowadzenie wspólnego przedsiębiorstwa w oparciu o osobistą pracę jej członków. Celem spółdzielni socjalnej jest zawodowa i społeczna integracja osób uprawnionych do tworzenia spółdzielni socjalnych. Spółdzielnia socjalna nie działa jednak w celu osiągnięcia zysku. Spółdzielnie działają przede wszystkim lokalnie, dostarczając dobra i usługi lokalnym społecznościom. Praca w spółdzielniach socjalnych łączy w sobie cele społeczne i zarobkowe. Pozwala na uzyskiwanie dochodów przez osoby bezrobotne, rozwija ich umiejętności zawodowe oraz pomaga osobom bez pracy w utrzymaniu więzi z lokalną społecznością.
3. Kto może utworzyć spółdzielnię socjalną
Liczba członków spółdzielni nie może być mniejsza od 5 i większa od 50. Osoby uprawnione do tworzenia spółdzielni socjalnych: 1) Osoby bezrobotne, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, 2) Osoby niepełnosprawne, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, 3) Osoby, o których mowa w ustawie z dnia 13 czerwca 2003r. o zatrudnieniu socjalnym: • Osoby bezdomne, realizujące indywidualny program wychodzenia z bezdomności, • Osoby uzależnione od alkoholu, po zakończeniu programu psychoterapii w zakładzie lecznictwa odwykowego, • Osoby uzależnione od narkotyków lub innych środków odurzających, po zakończeniu programu terapeutycznego w zakładzie opieki zdrowotnej, • Osoby chore psychicznie, w rozumieniu przepisów o ochronie zdrowia psychicznego, • Osoby zwalniane z zakładów karnych, • Uchodźcy realizujący indywidualny program integracji. Założyciele spółdzielni, spełniający wymienione kryteria muszą posiadać pełną zdolność do czynności prawnych, tzn. zdolność do samodzielnego kształtowania swojej sytuacji prawnej poprzez dokonywanie czynności prawnych, np. przez zawieranie umów; 4. Kto może zostać członkiem spółdzielni
Członkostwo w spółdzielni nabywają osoby: • które ją utworzyły, • które spełniają kryteria ustalone dla osób tworzących spółdzielnię socjalną, • powyżej wskazane, nawet jeśli nie posiadają pełnej zdolności do czynności prawnych, o ile tak stanowi statut spółdzielni socjalnej. Oprócz bezrobotnych, niepełnosprawnych (z ograniczoną zdolnością do czynności prawnych) członkostwo spółdzielni socjalnej mogą nabyć także inne osoby, jeżeli ich praca na rzecz spółdzielni socjalnej wymaga szczególnych kwalifikacji, których nie posiadają pozostali członkowie. Jednak liczba takich członków nie może być większa niż 20% członków spółdzielni socjalnej. Jest to o tyle ważne, gdyż przekroczenie tego limitu stanowi podstawę do postawienia spółdzielni socjalnej w stan likwidacji. Na rzecz spółdzielni socjalnej pracę mogą wykonywać także wolontariusze (na zasadach określonych w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie). Stosunek pracy nawiązany na podstawie spółdzielczej umowy o pracę będzie łączył członka spółdzielni socjalnej ze spółdzielnią, przy czym prawo do wynagrodzenia przysługujące członkowi spółdzielni socjalnej nie obejmuje prawa do udziału w nadwyżce bilansowej. 5. Spółdzielnia socjalna - firmą spółdzielczą
Spółdzielnia socjalna jest organizacją, która tworzy taki model działania, który przyczynia się nie tylko do osiągnięcia korzyści ekonomicznych, ale także podtrzymuje i rozwija więzi społeczne. Spółdzielnie socjalne są tzw. firmami społecznymi czyli podmiotami gospodarczymi o rynkowej orientacji, które równocześnie respektują specyficzne potrzeby osób o słabej zatrudnialności i niskich kwalifikacjach, tworząc szereg form tymczasowego i stałego zatrudnienia. Główne cele przedsiębiorstw społecznych to: reintegracja z rynkiem pracy osób niepełnosprawnych, długotrwale bezrobotnych, zagrożonych lub dotkniętych wykluczeniem społecznym (m.in. osoby uzależnione, byli więźniowie, młodzież, która przerwała obowiązek szkolny), realizacja niezaspokojonych potrzeb społeczności lokalnych poprzez produkcję dóbr i usług, pełnienie roli tymczasowych rynków pracy, stanowiących etap przejścia do otwartego rynku pracy, produkcja dóbr i usług wymagających ekstensywnego zatrudnienia. Działalność przedsiębiorstw społecznych jest ukierunkowana na wspieranie i rozwój społeczności lokalnych i promowanie poczucia odpowiedzialności społecznej na szczeblu lokalnym. W przedsiębiorstwach tych panuje demokratyczne zarządzanie oparte na zasadzie 1 miejsce = 1 głos - proces podejmowania decyzji nie jest podporządkowany udziałom kapitałowym i chociaż w przedsiębiorstwach społecznych właściciele kapitału odgrywają istotną rolę, to prawa w zakresie podejmowania decyzji są dzielone z innymi udziałowcami. 6. Podstawy prawne działania spółdzielni socjalnych
Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. z 1999 r. Nr 101, poz.1178, z 2000 r.)
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99 poz. 1001 z 2004 r.) Ustawa z dnia 13 czerwca 2003r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz. U. nr 122 poz. 1143) oraz zmiany: Dz. U. nr 69 poz.624 z 2004 r. (art.6) i Dz. U. nr 99 poz. 1001 (art.137) także z 2004r)
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U.Nr. 96, poz. 873) Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 grudnia 2003 r. w sprawie wzoru wniosku o zwrot opłaconych składek oraz trybu dokonywania ich zwrotu. Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 października 2004 r. w sprawie wzorów dokumentów niezbędnych do utworzenia spółdzielni socjalnej. Obecnie trwają prace nad projektem Ustawy o spółdzielniach socjalnych. II. Zakładamy spółdzielnię
Aktualnie przewiduje się dwa sposoby - tryby utworzenia spółdzielni socjalnej: 1) tryb indywidualny: założycielami są osoby bezrobotne, niepełnosprawne i inne spełniające warunki ustawy; 2) tryb zinstytucjonalizowany: za pośrednictwem i przy pomocy Centrum Integracji Społecznej oraz poprzez przekształcenie Spółdzielni Inwalidów lub Spółdzielni Niewidomych. 1. Podjęcie decyzji
Jakże prosty, a ważny krok. Należy staranie przemyśleć swoją decyzję, poznać swoje mocne strony i ocenić szansę, znaleźć grupę osób, które podejmą wyzwanie i zacząć badać rynek. Poznanie potrzeb lokalnego rynku zagwarantuje nam sukces. Jeśli: - podejmiemy decyzję dotycząca charakteru spółdzielni, - mamy pomysł na działalność, - posiadamy biznes plan, - przyjęliśmy strategię działania, - możemy przejść do kroku 2. 2. Napisanie statutu
Osoby zamierzające założyć spółdzielnię (założyciele) uchwalają przez min. 5 członków Statut Spółdzielni wg reguł określonych ustawą Prawo spółdzielcze (struktura i kompetencje organów wewnętrznych). Statut jest aktem prawnym stanowiącym zbiór przepisów, który powinien dobrze znać każdy członek i działacz spółdzielni. Reguluje on całokształt struktury organizacyjnej spółdzielni, prawa i obowiązki członków oraz inne kwestie niezbędne do prawidłowego funkcjonowania spółdzielni. W chwili obecnej ustawą określającą ramy spółdzielni socjalnej i stanowiącą podstawę do jej rejestracji jest Prawo Spółdzielcze z dnia 16. XI 1982. Najlepiej zlecić pisanie statutu prawnikowi, któremu przekazujemy własną wizję funkcjonowania spółdzielni.
3. Zwołanie Walnego Zgromadzenia członków spółdzielni
Walne Zgromadzenie to najważniejszy decyzyjny organ spółdzielni. W zebraniu uczestniczą wszyscy członkowie - założyciele spółdzielni. Walne Zgromadzenie założycieli uchwala statut poprzez złożenie pod nim podpisów, a także podejmuje uchwały o: powołaniu spółdzielni, powołaniu Zarządu, powołaniu Rady Nadzorczej - w przypadku gdy liczba członków spółdzielni jest mniejsza niż 15 nie powołuje się Rady Nadzorczej, a prawo kontroli działalności spółdzielni przysługuje każdemu członkowi. Nazwa spółdzielni niezależnie od jej brzmienia musi zawierać oznaczenie „spółdzielnia socjalna". Walne Zgromadzenie jest protokołowane, a protokół podpisany przez protokolanta i Przewodniczącego zebrania. Należy jeszcze uzupełnić dokumentacje o: złożone przez założycieli zaświadczenia potwierdzające posiadanie uprawnień do bycia członkiem spółdzielni socjalnej, listę obecności wraz z adresami członków - założycieli i ich oryginalnym podpisami. 4. Wybór władz spółdzielni
Spółdzielnia, jak każda korporacyjna osoba prawna, działa przez swoje organy: Walne Zgromadzenie - najwyższy organ spółdzielni składający się ze wszystkich członków (może ono być zastąpione przez zebranie przedstawicieli; wtedy organami demokracji bezpośredniej są zebrania grup członkowskich). Walne Zgromadzenie podejmuje uchwały obowiązujące wszystkich członków i wszystkie organy spółdzielni, Rada Nadzorcza - organ co najmniej trzyosobowy, składający się z członków spółdzielni, o charakterze kontrolnym, Zarząd - organ składający się z członków spółdzielni, o charakterze wykonawczym, składa oświadczenia woli za spółdzielnię i reprezentuje ją na zewnątrz. Statut spółdzielni decyduje o tym czy Zarząd będzie organem jednoosobowym, czy kolegialnym oraz czy będą mogły wchodzić w jego skład osoby nie będące członkami spółdzielni (jednakże przynajmniej jeden członek Zarządu musi być członkiem spółdzielni). 5. Złożenie wniosku o zarejestrowanie spółdzielni do Krajowego Rejestru Sądowego.
W celu zgłoszenia spółdzielni do Krajowego Rejestru Sądowego należy wypełnić następujące formularze KRS-W5 - Wniosek o rejestrację podmiotu w rejestrze przedsiębiorców, KRS-WK - Organy podmiotu / wspólnicy uprawnieni do reprezentowania spółki, KRS-WM - Przedmiot działania. Do wniosku dołącza się: • Protokół założycielski Walnego Zgromadzenia (protokół ten podpisują dwie osoby w tym przewodniczący obrad i sekretarz), Listę obecności wraz z adresami członków - założycieli i oryginalnymi podpisami, Uchwałę Walnego Zgromadzenia o powołaniu nowej spółdzielni zawierającą: adres siedziby spółdzielni, skład Zarządu, skład Rady Nadzorczej, statut spółdzielni, • Dokumenty wymagane przez Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 października 2004 r. w sprawie wzorów dokumentów niezbędnych do utworzenia spółdzielni socjalnej (Dz. U. Nr 240, Poz. 2412). postępowanie rejestrowe kończy się nabyciem osobowości prawnej przez spółdzielnię. Spółdzielnia socjalna podlega obowiązkowemu wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego, który działa przy Sądach Rejonowych - Sądach Gospodarczych.
6. Nabycie osobowości prawnej Spółdzielnia nabywa osobowość prawną i rozpoczyna swoją działalność gospodarczą w momencie jej zarejestrowania, a nie powołania. Jeżeli spółdzielnia chce zacząć działalność w późniejszym terminie niż moment zarejestrowania, powinno być to zaznaczone w odpowiedniej uchwale. 7. ZUS i Urząd Skarbowy
Kolejnym, krokiem jest zgłoszenie Spółdzielni do kolejnych rejestrów: we właściwym Urzędzie Statystycznym aby uzyskać numer REGON, we właściwym Urzędzie Skarbowym aby uzyskać numer identyfikacji podatkowej (NIP), w ciągu 7 dni od zatrudnienia pierwszego pracownika należy zgłosić spółdzielnię w ZUS jako' płatnika składek. Jednocześnie... otwieramy rachunek bankowy (o rachunku informujemy ZUS i Urząd Skarbowy), zakupujemy pieczęcie firmowe z nazwą spółdzielni, adresem oraz numerem NIP i REGON, pamiętamy, że działalność gospodarczą spółdzielnia musi prowadzić w sposób określony w ustawie Prawo działalności gospodarczej z dnia 19 listopada 1999, spełniając warunki związane z ochroną życia i zdrowia ludzkiego, przepisów budowlanych, sanitarnych, przeciwpożarowych i ochrony środowiska, miejsce wykonywania działalności gospodarczej należy zgłosić do Państwowej Inspekcji Pracy i zatrudnić pracowników zgodnie z wymogami Kodeksu Pracy, ustawa o rachunkowości z 29 września 1994 roku ze zmianami w art.2 ust. 1 określa obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych, czyli w zakresie tzw. „pełnej księgowości". 8. Wsparcie finansowe
Zgodnie z art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osobom, które zamierzają utworzyć spółdzielnię socjalną przysługują następujące formy wsparcia: - wsparcie do 300% przeciętnego wynagrodzenia dla osoby bezrobotnej na założenie spółdzielni socjalnej, czyli do 7000 zł, - wsparcie do 200% przeciętnego wynagrodzenia dla osoby bezrobotnej na przystąpienie do spółdzielni socjalnej, czyli do 4800 zł. Przyznane środki mogą być przeznaczone na zakup środków trwałych, wyposażenia, towaru, maszyn itp. Środki nie mogą być przeznaczone na udziały w spółkach, działalność sezonową zakup ziemi i innych nieruchomości; zakup, remont, adaptację lokalu, w którym będzie prowadzona działalność gospodarcza, jak również nie mogą być przeznaczone na opłaty leasingowe, przejęcie działalności gospodarczej wykonywanej przez inną osobę, pokrywanie kosztów dzierżawy, danin publicznych, szkoleniowych i innych opłat administracyjnych. Zarejestrowanie działalności gospodarczej musi nastąpić po złożeniu w danym Urzędzie Skarbowym rozliczenia wydatkowania środków, ale nie później niż w ciągu 2 miesięcy od zawarcia umowy. W ramach udzielonego dofinansowania osoba bezrobotna musi nieprzerwanie prowadzić działalność gospodarczą przez okres co najmniej 12 miesięcy. Po 12 miesiącach ciągłego nieprzerwanego prowadzenia działalności gospodarczej należy przedłożyć zaświadczenia z organów rejestrowych potwierdzające ten fakt. W przypadku niedotrzymania warunków umowy, a w szczególności nie prowadzenia działalności gospodarczej ponad 12 miesięcy bądź nie rozliczenia w wyznaczonym terminie środków zgodnie z celem, na jaki zostały udzielone, beneficjent zobowiązany jest zwrócić środki wraz z odsetkami ustawowymi w terminie 30 dni. Dodatkowe informacje można uzyskać we właściwym Urzędzie Pracy. Kolejne regulacje dotyczące wsparcia finansowego spółdzielni socjalnej można znaleźć w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym: Finansowanie składek na ubezpieczenia społeczne uczestników Centrum Integracji Społecznej, którzy podjęli działalność gospodarczą w formie spółdzielni socjalnej, Zwolnienie z opłaty wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego i opłaty za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Zwolnienie dochodów przeznaczonych na cele działalności spółdzielni z podatku dochodowego od osób prawnych. 9. Różnice między spółdzielnią socjalną a tradycyjną firmą
1) Spółdzielnię socjalną mogą tworzyć wyłącznie osoby wymienione w art. 203 a § 1 Prawa spółdzielczego. Można przyjąć, że członkiem spółdzielni socjalnej nie może zostać żadna osoba, która nie została wymieniona w ww. przepisie. Członkiem spółdzielni socjalnej nie może również zostać osoba prawna, 2) Nazwa spółdzielni niezależnie od jej brzmienia musi zawierać oznaczenie „spółdzielnia socjalna", 3) Spółdzielnia socjalna może podzielić się na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, podjętej zwykłą większością głosów, wyłącznie w ten sposób, że z jej wydzielonej części zostaje utworzona nowa spółdzielnia socjalna, 4) Przedmiotem działalności spółdzielni socjalnej jest prowadzenie wspólnego przedsiębiorstwa w oparciu o osobistą pracę członków w celu zawodowej i społecznej integracji, 5) Spółdzielnie socjalne mogą zatrudniać osoby nie będące osobami, o których mowa w art. 203 a § 1, przy pracach wymagających kwalifikacji, których nie posiadają członkowie spółdzielni, jednak że liczba tych osób nie może być większa niż jedna na pięciu członków spółdzielni, 6) W spółdzielniach socjalnych, w których liczba członków nie przekracza 15, nie powołuje się Rady Nadzorczej, jej zadania wykonuje Walne Zgromadzenie, a prawo kontroli działalności spółdzielni przysługuje każdemu członkowi. 10. Likwidacja spółdzielni
W razie likwidacji spółdzielni socjalnej utworzonej z udziałem osób, o których mowa w art. 203a § 1 pkt 3, jej majątek pochodzący ze środków publicznych po zakończeniu postępowania likwidacyjnego zostaje przekazany na Fundusz Pracy i Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych proporcjonalnie do wskaźnika niepełnosprawnych udziałowców i zatrudnionych osób niepełnosprawnych, ustalonego odpowiednio na zasadach określonych w art. 2 pkt 6 i art. 21 ust. 1 i 5 oraz art. 28 ust. 3-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W sprawach nieuregulowanych w art. 203a-203c do spółdzielni socjalnej stosuje się przepisy ustawy odnoszące się do spółdzielni pracy. 11. Plusy i minusy spółdzielni socjalnej
Podstawowe plusy spółdzielni: - może zapewnić czasowe miejsca pracy i w ten sposób przyczynić się do zmniejszenia bezrobocia oraz stanowić siłę napędową dla lokalnej i regionalnej gospodarki, możliwość utworzenia kapitału początkowego przez członków założycieli ze środków Funduszu Pracy (środki do 300% przeciętnego wynagrodzenia, tj. około 7 000 zł), - spółdzielnię socjalną może powołać co najmniej 5 osób, co stwarza to możliwość współpracy dla ludzi, którzy w pojedynkę mieliby trudności z otworzeniem i prowadzeniem działalności gospodarczej, - w spółdzielniach socjalnych, w których liczba członków nie przekracza 15, nie powołuje się Rady Nadzorczej, zaś jej zadania wykonuje Walne Zgromadzenie, a prawo kontroli działalności spółdzielni przysługuje każdemu członkowi, - wsparcie kapitału początkowego spółdzielni przez nowych, przystępujących do niej członków ze środków Funduszu Pracy (środki do 200% przeciętnego wynagrodzenia, tj. około 4 800 zł), zwolnienie z opłat sądowych przy wniosku o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), opublikowania ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, projekt
Statut Wielobranżowej Spółdzielni Socjalnej
ART MIXER im. Księdza biskupa Stanisława Staszica
64-920 Piła, ul. Walki Młodych 30 Rozdział
I
Postanowienia
ogólne
§ 1 Spółdzielnia
nosi nazwę: Wielobranżowej Spółdzielni Socjalnej im. Księdza biskupa Stanisława Staszica W dalszym ciągu Statutu zwana jest „Spółdzielnią”, działa na podstawie
ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo Spółdzielcze (Dz. U. Nr 30 poz. 210 z
późń. zm.), ustaw szczególnych oraz niniejszego statutu. § 2 Siedzibą
Spółdzielni jest miasto Piła. § 3 Terenem działalności jest obszar Rzeczpospolitej Polskiej oraz zagranica. § 4 Czas
trwania Spółdzielni nie jest ograniczony. Rozdział II § 5 Celem
Spółdzielni jest przywrócenie na rynek pracy, poprzez prowadzenie wspólnego
przedsiębiorstwa osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, osób o niskiej
zatrudnialności oraz umożliwienie osobom bezrobotnym aktywizację zawodową. Celem
Spółdzielni jest również, realizacja doniosłych społecznie celów, takich jak
tworzenie więzi międzyludzkich oraz reintegracja społeczna. Spółdzielnia
podejmuje działania mające za przedmiot odbudowanie i podtrzymanie u
członka/członkini spółdzielni umiejętności uczestniczenia w życiu społeczności
lokalnej oraz pełnienia ról społecznych w miejscu pracy, zamieszkania lub
pobytu. § 6 Dla realizacji celów, o których mowa w §5, Spółdzielnia prowadzi działalność w zakresie: 1.
01.12.B
– Uprawa grzybów, kwiatów i ozdobnych roślin ogrodniczych, szkółkarstwo roślin
ogrodniczych i ozdobnych 2.
18.10.Z
– Produkcja odzieży skórzanej 3.
25.22.Z
– Produkcja opakowań z tworzyw sztucznych 4.
36.61.Z
– Produkcja sztucznej biżuterii 5.
36.50.Z
– Produkcja gier i zabawek 6.
01.13.Z
- Uprawa drzew i krzewów owocowych, roślin jagodowych i orzechów oraz uprawa
roślin wykorzystywanych do produkcji napojów i przypraw 7.
19.20.Z
– Produkcja wyrobów kaletniczych i rymarskich 8.
45.43.B
- Sztukatorstwo 9.
01.41.A
– Działalność usługowa związana z uprawami rolnymi 10.
01.41.B
– Działalność usługowa związana z zagospodarowaniem terenów zieleni 11.
01.50.Z
– Gospodarka łowiecka, hodowla i pozyskiwanie zwierząt łownych włączając
działalność usługową 12.
02.01.A
– Gospodarka leśna 13.
17.30.Z
– Wykańczanie materiałów włókienniczych 14.
17.40.A
– Produkcja gotowych wyrobów włókienniczych, z wyłączeniem odzieży i
działalności usługowej 15.
17.72.Z
– Produkcja odzieży dzianej 16.
18.22.A
– Produkcja ubrań wierzchnich dla mężczyzn i chłopców, pozostała 17.
18.22.B
– Produkcja ubrań wierzchnich dla kobiet i dziewcząt, pozostała 18.
18.24.Z
– Produkcja odzieży i dodatków do odzieży, gdzie indziej nie sklasyfikowana 19.
20.10.A
– Produkcja wyrobów tartacznych 20.
20.10.B
– Działalność usługowa w zakresie impregnowania drewna 21.
20.40.Z
- Produkcja opakowań drewnianych 22.
20.51.Z
– Produkcja pozostałych wyrobów z drewna 23.
20.52.Z
– Produkcja wyrobów z korka, słomy i materiałów używanych do wyplatania 24.
22.11.Z
– Wydawanie książek 25.
22.12.Z
– Wydawanie gazet 26.
22.13.Z
– Wydawanie czasopism i wydawnictw periodycznych 27.
22.14.Z
– Wydawanie nagrań dźwiękowych 28.
22.15.Z
– Działalność wydawnicza pozostała 29.
22.24.Z
– Działalność usługowa związana z przygotowaniem druku 30.
22.25.Z
– Działalność graficzna pomocnicza 31.
22.31.Z
– Reprodukcja nagrań dźwiękowych 32.
22.32.Z
– Reprodukcja nagrań wideo 33.
22.33.Z
– Reprodukcja komputerowych nośników informacji 34.
26.21.Z
– Produkcja ceramicznych wyrobów stołowych i ozdobnych 35.
26.82.Z
– Produkcja pozostałych wyrobów z mineralnych surowców niemetalicznych, gdzie
indziej niesklasyfikowana 36.
28.51.Z
– Obróbka metali i nakładanie powłok na metale 37.
28.52.Z
– Obróbka mechaniczna elementów metalowych 38.
35.41.Z
– Produkcja motocykli 39.
35.42.Z
– Produkcja rowerów 40.
36.11.Z
– Produkcja krzeseł i mebli do siedzenia 41.
36.13.Z
– Produkcja mebli kuchennych 42.
36.14.A
– Produkcja mebli pozostała, z wyłączeniem działalności usługowej 43.
36.14.B
– Działalność usługowa w zakresie wykańczania mebli 44.
28.75.B
– Produkcja pozostałych gotowych wyrobów metalowych 45.
36.22.Z
– Produkcja wyrobów jubilerskich i podobnych, gdzie indziej niesklasyfikowana 46.
36.30.Z
– Produkcja instrumentów muzycznych 47.
45.43.A
– Posadzkarstwo, tapetowanie i oblicowanie ścian 48.
45.44.A
– Malowanie 49.
50.20.A
– Konserwacja i naprawa pojazdów 50.
50.20.B
– Pomoc drogowa oraz pozostała działalność usługowa związana z pojazdami
samochodowymi 51.
50.40.Z
– Sprzedaż, konserwacja i naprawa motocykli oraz sprzedaż części i akcesoriów
do nich 52.
52.12.Z
– Sprzedaż detaliczna pozostała w niewyspecjalizowanych sklepach 53.
51.42.Z
– Sprzedaż hurtowa odzieży i obuwia 54.
51.44.Z
– Sprzedaż hurtowa wyrobów metalowych, porcelanowych, ceramicznych i szklanych
do użytku domowego, tapet i środków czyszczących 55.
51.47.Z
– Sprzedaż hurtowa pozostałych artykułów użytku domowego i osobistego 56.
51.57.Z
– Sprzedaż hurtowa odpadów i złomu 57.
52.42.Z
– Sprzedaż detaliczna odzieży 58.
52.41.Z
– Sprzedaż detaliczna wyrobów włókienniczych 59.
52.44.Z
- Sprzedaż detaliczna mebli, sprzętu oświetleniowego i artykułów użytku
domowego, gdzie indziej niesklasyfikowana 60.
52.48.G
– Sprzedaż detaliczna artykułów nieżywnościowych, w wyspecjalizowanych
sklepach, gdzie indziej nie sklasyfikowanych 61.
52.50.Z
– Sprzedaż detaliczna artykułów używanych prowadzona w sklepach 62.
52.61.Z
– sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej 63.
52.62.B
– Sprzedaż detaliczna pozostałych towarów prowadzona na straganach i
targowiskach 64.
52.63.B
– Sprzedaż detaliczna pozostała prowadzona poza siecią sklepową gdzie indziej
niesklasyfikowana 65.
52.71.Z
– Naprawa obuwia i pozostałych wyrobów skórzanych 66.
52.74.Z
– Naprawa artykułów użytku osobistego i domowego, gdzie indziej
niesklasyfikowana 67.
55.30.A
– Restauracje 68.
55.30.B
– Placówki gastronomiczne pozostałe 69.
55.40.Z
– Bary 70.
55.51.Z
– Stołówki 71.
55.52.Z
– Przygotowywanie i dostarczanie żywności dla odbiorców zewnętrznych 72.
63.30.A
– Działalność organizatorów turystyki 73.
63.30.D
– Działalność turystyczna pozostała 74.
64.12.A
– Działalność kurierska 75.
64.12.B
– Działalność pocztowa 76.
73.10.C
– Prace badawczo – rozwojowe w dziedzinie nauk o Ziemi 77.
73.10.D
– Prace badawczo-rozwojowe w dziedzinie nauk biologicznych i środowiska
naturalnego 78.
73.10.E
– Prace badawczo – rozwojowe w dziedzinie nauk leśnych, rolniczych i
weterynaryjnych 79.
73.20.H
– Prace badawczo – rozwojowe w dziedzinie psychologii, socjologii i pedagogiki 80.
73.20.I
– Prace badawczo – rozwojowe w dziedzinie pozostałych nauk humanistycznych i
społecznych 81.
74.13.Z
– Badanie rynku i opinii publicznej 82.
74.14.A
– Doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania 83.
74.40.Z
- Reklama 84.
74.50.A
– Działalność związana z rekrutacją i udostępnianiem pracowników 85.
74.70.Z
– Sprzątnie i czyszczenie obiektów 86.
74.81.Z
– Działalność fotograficzna 87.
74.82.Z
– Działalność związana z pakowaniem 88.
74.85.Z
– Działalność związana z tłumaczeniami i usługami sekretarskimi 89.
74.87.A
– Działalność związana z organizacją targów i wystaw 90.
74.87.B
– Działalność komercyjna pozostała, gdzie indziej niesklasyfikowana 91.
80.10.A
– Przedszkola 92.
80.10.B
– Szkolnictwo podstawowe 93.
80.10.C
– Działalność edukacyjna zespołów szkół w zakresie w zakresie przedszkoli i
szkolnictwa podstawowego 94.
80.21.A
– Szkolnictwo gimnazjalne 95. |
